Là phương pháp bảo vệ sức khỏe được nhiều người ưa chuộng, xông hơi ngày càng được nhiều người ưa chuộng nhờ khả năng thúc đẩy quá trình trao đổi chất, xoa dịu cơ thể và tinh thần. Tuy nhiên, hiểu biết của nhiều người về việc xông hơi chỉ dừng lại ở bề nổi “đổ mồ hôi để thải độc”. Thay vào đó, hoạt động không đúng cách có thể gây gánh nặng cho cơ thể. Bài viết này sẽ trình bày chi tiết kiến thức cốt lõi về phòng xông hơi, từ khâu chuẩn bị, xử lý đến chăm sóc tiếp theo, giúp bạn hình thành hiểu biết khoa học về phòng xông hơi.
1. Đầu tiên, hãy hiểu: Nguyên tắc cốt lõi và các loại phòng xông hơi thông dụng
Nguyên tắc cốt lõi của phòng xông hơi khô là sử dụng môi trường nhiệt độ cao (thường là 40-60oC) kết hợp với các phương tiện cụ thể (như tourmaline, đá Bian, tinh thể muối, v.v.) để thúc đẩy quá trình mở lỗ chân lông trên da, đẩy nhanh quá trình lưu thông máu và trao đổi chất, từ đó đào thải chất thải trao đổi chất ra khỏi cơ thể, đồng thời làm giảm căng cơ và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Các loại phòng xông hơi phổ biến chủ yếu bao gồm:
- Phòng xông hơi Tourmaline: Sử dụng tia hồng ngoại xa và ion âm do tourmaline phát ra để tăng cường tác dụng bảo vệ sức khỏe của phòng xông hơi, là loại phổ biến nhất hiện nay;
- Phòng Xông Muối: Sử dụng tinh thể muối tự nhiên làm nguyên liệu chính. Các ion âm do tinh thể muối phát ra có thể làm sạch không khí, khả năng hấp phụ của muối có thể giúp cải thiện các vấn đề về hô hấp;
- Phòng xông hơi đá Bian: Thông qua tác dụng nhiệt và thẩm thấu khoáng chất của đá Bian, nó điều hòa khí huyết và làm dịu kinh mạch;
- Phòng xông hơi Steam: Sử dụng hơi nước làm phương pháp sưởi ấm chính, có độ ẩm cao (thường là 80%-100%), độ ấm nhẹ nhàng hơn, thích hợp với người có làn da khô.
2. Trước khi xông hơi: Thực hiện 3 bước chuẩn bị để tránh khó chịu
Chuẩn bị trước đầy đủ là cơ sở để xông hơi an toàn, đặc biệt đối với những người mới bắt đầu cần chú ý những điểm sau:
1. Tự kiểm tra tình trạng thể chất
Trước khi xông hơi, bạn cần xác nhận rằng mình không có triệu chứng khó chịu. Nếu bạn bị cảm lạnh, sốt, chóng mặt và mệt mỏi, tổn thương da, kinh nguyệt ra nhiều, v.v., nên tạm dừng xông hơi; phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, những người mắc các bệnh tim mạch nặng (như tăng huyết áp, bệnh tim), biến chứng tiểu đường, hen suyễn nặng và các bệnh tiềm ẩn khác đều bị nghiêm cấm sử dụng phòng xông hơi.
2. Chuẩn bị chế độ ăn kiêng và bù nước
Bạn có thể ăn một lượng thức ăn nhẹ thích hợp (như rau, trái cây, cháo) trước khi xông hơi 1-2 giờ. Tránh xông hơi khi bụng đói (dễ bị hạ đường huyết và chóng mặt) và không ăn quá nhiều (sẽ làm tăng gánh nặng cho đường tiêu hóa); đồng thời uống trước 300-500ml nước ấm để bổ sung lượng lớn nước sẽ bị mất đi khi xông hơi, nhưng tránh uống nhiều nước một lúc.
3. Chuẩn bị quần áo và vật dụng cá nhân
Chọn quần áo cotton rộng rãi, thoáng khí và thấm mồ hôi, tránh chất liệu sợi hóa học (không thấm mồ hôi và có thể gây kích ứng da); mang theo khăn sạch (để lau mồ hôi) và cốc nước (để bổ sung nước) và có thể chuẩn bị một đôi dép chống trượt (sàn phòng xông hơi dễ bị trượt); phụ nữ cần tẩy trang (nhiệt độ cao sẽ làm lỗ chân lông nở ra, mỹ phẩm còn sót lại có khả năng làm tắc nghẽn lỗ chân lông) và tháo trang sức bằng kim loại (nhiệt độ cao có thể khiến kim loại dẫn nhiệt và làm bỏng da hoặc phản ứng với mồ hôi).
3. Trong khi xông hơi: Nắm vững 4 điểm chính để tận hưởng việc xông hơi an toàn
Trong quá trình xông hơi, cơ thể sẽ ở trong môi trường có nhiệt độ và độ ẩm cao. Cần luôn chú ý đến phản ứng của cơ thể và tuân theo nguyên tắc “tiến bộ và điều độ”:
1. Kiểm soát thời gian và tiến độ dần dần
Người mới bắt đầu nên bắt đầu với 15-20 phút và có thể dần dần kéo dài đến 30-40 phút sau khi thích nghi. Thời gian tối đa một lần không quá 60 phút. Nếu trong quá trình thực hiện, bạn thấy chóng mặt, đánh trống ngực, buồn nôn, mệt mỏi và các khó chịu khác, bạn cần rời khỏi phòng xông hơi ngay lập tức, nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát, mát mẻ và bổ sung nước ấm.
2. Bổ sung nước đúng cách, thường xuyên uống từng ngụm nhỏ
Đổ mồ hôi nhiều khi xông hơi sẽ dẫn đến mất nước và chất điện giải trong cơ thể. Cần bổ sung nước kịp thời nhưng tránh uống từng ngụm lớn. Thay vào đó, hãy uống nước ấm hoặc nước muối nhẹ thành từng ngụm nhỏ (có thể bổ sung chất điện giải một cách thích hợp). Không uống nước đá, đồ uống có ga, cà phê hoặc trà đặc (sẽ gây kích ứng đường tiêu hóa và hệ tim mạch).
3. Duy trì tư thế đúng và tránh các hoạt động gắng sức
Nên thực hiện tư thế ngồi hoặc nửa nằm khi xông hơi để thư giãn cơ thể. Không đi bộ xung quanh, chạy hoặc tập thể dục gắng sức (điều này sẽ làm tăng gánh nặng cho tim); bạn có thể nhẹ nhàng lau mồ hôi ở trán và cổ, nhưng không chà xát mạnh lên da (chà xát khi lỗ chân lông mở ra có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ da).
4. Chú ý đến việc thích ứng với môi trường
Sau khi vào phòng xông hơi, đừng đến gần khu vực có nhiệt độ cao ngay lập tức. Bạn có thể ở ngoài cửa hoặc ở nơi có nhiệt độ thấp hơn trong 3-5 phút để cơ thể dần thích nghi với môi trường có nhiệt độ cao; Nếu trong phòng xông hơi có nhiều người thì chú ý giữ thông thoáng để tránh thiếu oxy.
4. Sau Xông Hơi: Làm 2 Việc Chính Để Củng Cố Hiệu Quả
Chăm sóc sau xông hơi ảnh hưởng trực tiếp đến tác dụng bảo vệ sức khỏe và cũng có thể tránh được cảm giác lạnh hoặc khó chịu cho cơ thể. Tập trung vào hai điểm sau:
1. Hạ nhiệt từ từ và tránh bị cảm lạnh
Sau khi ra khỏi phòng xông hơi, không nên vào ngay phòng máy lạnh, thổi gió lạnh hoặc tắm nước lạnh (lỗ chân lông mở trong môi trường nhiệt độ cao, lạnh đột ngột sẽ khiến khí lạnh xâm nhập vào cơ thể, dễ gây cảm lạnh, đau khớp). Trước tiên bạn nên nghỉ ngơi trong môi trường có nhiệt độ bình thường từ 5-10 phút để nhiệt độ cơ thể giảm dần, sau đó tắm nước ấm (nhiệt độ nước tốt nhất là 38-40oC), thời gian tắm không nên quá dài (10-15 phút là đủ).
2. Bổ sung nước và nghỉ ngơi kịp thời
Sau khi xông hơi, bạn cần bổ sung lại 300-500ml nước ấm, đồng thời có thể kết hợp một lượng nhỏ thức ăn nhẹ (như trái cây, rau củ, cháo nguyên hạt) để bổ sung năng lượng và nước; tránh tập luyện vất vả ngay lập tức và nên nghỉ ngơi trong 1-2 giờ để cơ thể hồi phục hoàn toàn.
5. Những hiểu lầm phổ biến: Tránh những hành vi sai trái này
- Hiểu lầm 1: Càng đổ mồ hôi càng tốt → Cốt lõi của xông hơi là thúc đẩy quá trình trao đổi chất chứ không chỉ là “đổ mồ hôi”. Đổ mồ hôi quá nhiều sẽ dẫn đến mất nước và mất cân bằng điện giải, thay vào đó sẽ gây hại cho cơ thể;
- Hiểu lầm 2: Tần suất càng cao thì càng tốt → Xông hơi thường xuyên sẽ khiến hàng rào bảo vệ da được mở lâu, dẫn đến da khô và nhạy cảm. Nên thực hiện 1-2 lần một tuần, mỗi lần cách nhau 3-5 ngày;
- Hiểu lầm 3: Trang điểm ngay sau khi xông hơi → Lỗ chân lông chưa đóng hoàn toàn sau khi xông hơi. Việc trang điểm ngay sẽ khiến mỹ phẩm còn sót lại làm tắc nghẽn lỗ chân lông, dẫn đến mụn trứng cá, mụn nhọt;
- Hiểu lầm 4: Xông hơi sau khi uống rượu → Rượu sẽ làm giãn mạch máu, môi trường nhiệt độ cao của phòng xông hơi sẽ làm tăng thêm gánh nặng cho hệ tim mạch, dễ gây chóng mặt, đánh trống ngực, thậm chí gây ra các bệnh về tim mạch, mạch máu não.
6. Tóm tắt: Xông hơi khoa học, lấy “Sự thoải mái” làm trung tâm
Bản chất của xông hơi là một phương pháp bảo vệ sức khỏe nhẹ nhàng, với cốt lõi là “điều độ và thoải mái”. Dù bạn là người mới bắt đầu hay người thường xuyên, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc "chuẩn bị đầy đủ, quy trình có thể kiểm soát và chăm sóc theo dõi tại chỗ", điều chỉnh thời gian và tần suất xông hơi tùy theo tình trạng thể chất của mình và tránh hiểu lầm, để xông hơi có thể thực sự làm dịu cơ thể và tinh thần và đóng vai trò phụ trợ trong việc bảo vệ sức khỏe. Nếu bạn cảm thấy khó chịu dai dẳng khi xông hơi, bạn cần đi khám bệnh kịp thời.
